Bill Evans Behind the Dikes

Ook in deze aflevering draait het om Amerikaanse jazzgrootheden die Nederland aandeden en daar ook blijvende herinneringen aan hebben achtergelaten. Ditmaal betreft het pianist Bill Evans. Niet dat hij net als collega’s in de vorige afleveringen langdurig in Nederland verbleef of er zelfs gewoond heeft. Maar hij is hier wel op tournee geweest en daar zijn live-opnames van zowel een concert met zijn trio als met het Metropole Orkest van bewaard gebleven. Deze unieke opnamen zijn nu door het Nederlands Jazz Archief uitgebracht op de prachtige dubbel-cd ‘Bill Evans Behind the Dikes’.

William John (roepnaam Bill) Evans werd geboren op 16 augustus 1929 in Plainfield (New Jersey). Hij leerde al op jonge leeftijd piano spelen, al was dat vooral klassieke piano. Ook bekwaamde hij zich op dwarsfluit en viool. Piano had echter zijn voorkeur en in 1950 studeerde hij af op het South-Eastern Louisiana College in Hammond (Louisiana) als klassiek pianist. Daarna volgde hij nog een opleiding in componeren aan het Mannes College of Music in New York.

Na deze gedegen klassieke opleiding belandde hij voor een korte periode in het leger, maar in 1956 bleek hij de klassieke muziek toch te hebben ingeruild voor de jazz. In dat jaar kwam zijn eerste plaat uit, getiteld ‘New Jazz Conceptions’. Het was een trio-opname met bassist Teddy Kotick en drummer Paul Motian. Nieuw was het zeker wat deze in jazzkringen toen nog tamelijk onbekende pianist liet horen. Hij sloeg de geldende gangbare en strikt harmonische bebop-stijl in de wind door de grondtonen van de akkoorden weg te laten en meer te werken met uitbreidingen en omkeringen. Hierdoor creëerde hij meer mogelijkheden om vrijer en melodischer te improviseren.

Hoewel Evans klassieke piano studeerde hield hij zich zeker ook met jazz bezig. Zo heeft hij zich laten beïnvloeden door pianisten als George Shearing, Ahmad Jamal, Billy Taylor, Erroll Garner en Phineas Newborn. Ook tijdgenoot Lennie Tristano was een grote inspiratiebron voor hem. De grillige frasering van Evans, die ontstond door achter de beat te spelen en dan via snel en avontuurlijk spel toch op tijd uit te komen, was iets waar Tristano ook al mee experimenteerde. Dat was met het toen nog onbekende fenomeen overdubbing ook het geval. Tristiano was met dit concept begonnen en Evans bouwde dat verder uit. Zo speelde hij tijdens een opname twee, drie, of meerdere keren over de pianopartij heen, zodat het leek alsof er meerdere pianisten tegelijk speelden.

Na zijn eerste plaat duurde het twee jaar voordat de opvolger er was, getiteld ‘Everybody Digs Bill Evans’. Daarop speelde hij samen met bassist Sam Jones en drummer Philly Joe Jones. Zijn spel en gedurfde stijl vielen op en dus werd hij nog in datzelfde jaar gevraagd door Miles Davis om aan te schuiven in zijn sextet. Hij was er ook bij toen de legendarische Davisplaat ‘Kind of Blue’ werd opgenomen. Zo is de klassieker ‘Blue in Green” op deze plaat door Evans gecomponeerd. Uiteindelijk bleef hij slechts één jaar bij Davis. Hij besloot daarna verder te gaan met zijn eigen trio dat naast drummer Paul Motian werd gecompleteerd door bassist Scott La Faro. Het was een vernieuwend trio omdat de drummer en de bassist niet alleen maar de pianist begeleidden, maar vooral in harmonische en melodische samenspraak waren met de pianist. De muziek kreeg daardoor veel meer dynamiek en werd er spannender door. Het is ook een stijl die Bill Evans verder heeft ontwikkeld en ook daarna met al zijn trio’s tot in de perfectie is blijven uitvoeren.

Die eigen stijl maakte de muziek van Evans heel herkenbaar, maar ook uitdagend. Zowel voor de muzikanten als de luisteraars. Dat geldt dus ook voor de opnamen van Evans die in maart 1969 in Nederland zijn gemaakt en nu op een prachtige cd door het Nederlands Jazz Archief zijn uitgebracht. De cd bevat een concert dat het Bill Evans Trio met bassist Eddy Gomez en drummer Marty Morell op 26 maart 1969 gaf in KRO Studio 1 in Hilversum, het concert van 28 november 1969 in het Rai Congres Centrum in Amsterdam en twee bonustracks die op 25 maart 1969 zijn opgenomen in VARA Studio 8 in Hilversum met het Metropole Orkest onder leiding van Dolf van der Linden. Het is een mooie cd geworden die een goed beeld geeft van de klasse van Bill Evans en zijn kwaliteit om zijn medemuzikanten muzikaal zo te stimuleren dat zij ook het beste uit zichzelf halen. Hierdoor is de sound van een ongekend hoge kwaliteit met veel muzikale verrassingen met allerlei bijzondere, maar veelal briljant onverwachte wendingen. Deze cd laat horen dat het niet zo vreemd is dat Evans zelf de inspiratiebron is geworden van latere grootheden als Herbie Hancock, McCoy Tyner en Keith Jarrett. Bill Evens is op 15 september 1980 overleden in New York. De mooi uitgevoerde cd ‘Bill Evans Behind the Dikes’is te bestellen via de website van het Nederlands Jazz Archief.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.